Latincesi

(Sphaerolecanium prunastri (Boy.) (Hom.: Coccidae)

Hastalık Tanımı

Ergin dişi yarım küre şeklinde, bombelidir. Renk koyu kahverengi veya parlak koyu esmerdir. Vücut uzunluğu 3-3.5 mm, genişliği 2.5-3.0 mm, yüksekliği ise 2.0-2.5 mm kadardır. Kışı ikinci dönem larva halinde geçirir. Ege Bölgesinde, ilkbaharda (mart sonunda) havaların ısınmasıyla birlikte gelişmeye başlayan nimfler nisan sonunda ergin olur. Mayıs başından itibaren yumurtalar görülmeye başlar. Bir dişi 2000-3000 yumurta verebilir. Mayıs ortasında ilk hareketli larvalar görülür (Karadeniz Bölgesinde ilk hareketli nimfler haziran başında görülür.)

Yaşayış

Zararlı gövde ve kalın dallarda koloniler oluşturur. Ergin ve nimflerinin beslenmesi sonucu ağaçlan zayıflatarak doğrudan, yoğun tatlı madde salgılamak suretiyle dolaylı olmak üzere 2 yolla zarar yapar. Salgıladığı tatlı madde sürgün yaprak ve meyvelere bulaştığında özellikle yeşil olarak tüketilen erkenci erik çeşitlerinde (Can eriği, Havran eriği gibi) haşatı güçleştirmektedir. Yurdumuzun Batı, Orta Anadolu ile Marmara ve Karadeniz Bölgesinde rastlanır. Karadeniz Bölgesinde şeftalilerde önemli zararlı olarak. Orta Anadolu'da da kayısılarda saptanmıştır.

Kültürel Önlemler

Parazi toidleri Coccophagus lycimnia (Walk.). (Hym. Aphelinidae).Me/«/;/ı.vr«.v dispar (Merc.) (Hym.: Encyrtidae), Phaenodiscus (=Discodea ) aeneus (Daim.) (Hym.: Ency-rtidae), Cocophagus scutellaris Daim. (Hym.: Aphelinidae), Predatörleri Orius minutus (L.) (Het.: Anthocoridae), Scymnus (S.str.) apetsi (Muls.) (Col.: Coccinellidae), Scymnus (S.Str.) interruptus (Goeze) (Col.: Coccinellidae), Exochomus quadripustulatus (L.) (Col.: Coccinellidae). Cybocephalus fodori E.-Y. (Col.: Cybocep-halidae) Kesin bir değer vermek güç olmakla birlikte ilkbaharda % 50'nin üzerinde parazitlerime görülen bahçelerde ilaçlamaya gerek yoktur. Populasyonun çok yüksek olduğu yerlerde kış sonu veya ilkbahar başında yoğun bulaşık dallar kesilip budanarak bahçeden uzaklaştırılmalıdır. Ayrıca genelde ağaçların kuvvetli bulundurulması, bakım işlemlerinin uygun olarak yapılması ve sık dikimden kaçınılması da genel kültürel önlemler arasında sayılabilir. Zararlıya karşı bir biyolojik mücadele metodu geliştirilmiş olmamakla birlikte daha önce de sözü edildiği gibi zararlının pek çok doğal düşmanı vardır. Bunlar çoğunlukla zararlıyı baskı altında tutarlar. Bu nedenle ilaçlı mücadeleye karar verirken doğal düşmanların durumu göz önünde bulundurulmalıdır. Kesin bir değer vermek güç olmakla birlikte ilkbaharda % 50'nin üzerinde parazitlenme görülen bahçelerde ilaçlamaya gerek olmayabilir.

Kimyasal Mücadele

Özellikle kış ilaçlamalarında, larvaların daha çok dalların ve sürgünlerin alt kısımlarına yerleştikleri dikkate alınmalı ve ilaçlamalara ağaçların iç kısımlarından başlanmalıdır.

İlaçlama Zamanı

Zararlının çok yoğun olduğu bahçelerde kışın ağaçlar uyku döneminde iken kışlık yağlardan biri ile mücadele yapılabilir. Ancak zorunlu olmadıkça veya üst üste kış mücadeleleri yapılmamalıdır. Kış mücadelesi yapılmadığı veya yeterli olmadığı takdirde, kışlık nimfler ergin döneme geçmeden önce (mart sonu, nisan başı) yazlık ilaçlar ile ilaçlama yapılmalıdır. Bu dönemde de ilaçlama yapılmamış ise ilk larva çıkışları takip edilerek, ilk çıkışlardan 15-20 gün sonra veya hareketli larva çıkışını tamamlamış koşnil oranı % 60'a ulaştığında ilaçlama yapılmalıdır.